Η Συχνή Διακοπή Παροχής Νερού και Η Αφαλάτωση (8/9/2016)

https://youtu.be/Z2tTnHG34Hc?si=7z__F8szzEP-13rx

Από το 1997 στο Σήμερα… (Η μέθοδος Reverse Osmosis)

Όπως θα  διαπιστώσαμε όλοι, τις τελευταίες μέρες έχει παρατηρηθεί μια συχνή διακοπή της παροχής νερού στον Δήμο Δερύνειας. Η διακοπή αυτή από ότι μας ενημερώνουν από το Δημαρχείο είναι αποτέλεσμα βλάβης σε διάφορα σημεία του υδρευτικού δικτύου της Δερύνειας. Σίγουρα αυτές οι βλάβες δεν έχουν να κάνουν με το αφαλατωμένο νερό που ρέει μέσα σε αυτό. Εκτός βέβαια και αν το υδρευτικό σύστημα εξακολουθεί να αποτελείτε από πεπαλαιωμένους ή και μεταλλικούς σωλήνες.

Μετά από κάθε διακοπή νερού, οι πλείστοι από εμάς παρατηρούμε ότι το πρώτο νερό που ρέει όταν ανοίγουμε τις βρύσες μας, είναι λερωμένο και έχει καφέ χρώμα.

Κάθε φορά που βλέπω αυτό το νερό, θυμάμαι τα προβλήματα που αντιμετωπίζαμε ως Δήμος Δερύνειας στα πρώτα χρόνια της παροχής αφαλατωμένου νερού στην περιοχή μας.

Η Δική μου Θέση τότε:

Πιο κάτω σας παραθέτω την δική μου παρέμβαση επι του θέματος, όταν τότε ήμουνα μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου Δερύνειας.

Κυρίες και Κύριοι.

Το νερό είναι το πολυτιμότερο και αναγκαίο υλικό αγαθό για τον άνθρωπο και την φύση γενικά.

Από αρχαιοτάτων χρόνων η Κύπρος μαστιζόταν συχνά από την ανομβρία και οι κάτοικοι της από νωρίς ένοιωσαν την έλλειψη αυτού του αγαθού και έτσι προσπαθούσαν να βρουν τρόπους εξασφάλισης του.

Ένας από αυτούς τους τρόπους ήταν και η αφαλάτωση με την μέθοδο της υγροποίησης των υδρατμών γλυφού νερού.

Με την εξέλιξη της κοινωνίας και της τεχνολογίας, ο άνθρωπος ανακάλυψε νέες μεθόδους, μια από τις οποίες είναι η αφαλάτωση θαλάσσιου νερού με την μέθοδο της αντίστροφης ώσμωσης (Reverse Osmose). Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται ευρέως σε χώρες της Μέσης Ανατολής, της Αραβικής Χερσονήσου, της Ωκεανίας και αλλού. Την ίδια αυτή μέθοδο χρησιμοποιούν και στα πλοία. Ένα τις χιλίοις της ποσότητας του πόσιμου νερού που καταναλώνεται παγκοσμίως προέρχεται από την αφαλάτωση με την μέθοδο αυτή.

Λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας και της αύξησης της ζήτησης πόσιμου νερού, αποφασίστηκε η εξασφάλιση του με την εφαρμογή της μεθόδου αυτής και στην περιοχή μας.

Τον Απρίλιο του 1997 άρχισε η διοχέτευση αφαλατωμένου νερού μέσα στο υδρευτικό δίκτυο της περιοχής μας και αυτό έφτανε στις βρύσες μας χωρίς να το ξέρει κανείς. Στο διάστημα των δυο εβδομάδων που δεν ήταν γνωστό ότι πίναμε αφαλατωμένο νερό, κανένας δεν κατάλαβε τίποτα. Όταν όμως έγινε γνωστό ότι από τις βρύσες μας έρεε αφαλατωμένο νερό, όλοι άρχισαν να διαμαρτύρονται πως το νερό βρομάει, είναι πικρό, αλμυρό, ακόμα και γλοιώδες.

Αυτό ήταν μια φυσιολογική αντίδραση της κοινωνίας ως προς κάτι το νέο. Είναι γνωστό πόσο δύσκολα δεχόμαστε κάτι το νέο στη ζωή μας. Ακόμα και τους νέους ανθρώπους δυσκολευόμαστε να τους δεχτούμε, πόσο μάλλον το θαλάσσιο νερό που για εκατομμύρια χρόνια δεν πινόταν.

Εμείς σαν Δημοτικό Συμβούλιο κάναμε ότι μπορούσαμε για να πεισθούν οι Δημότες μας να πίνουν άφοβα το νερό που τους παρέχουμε. Άλλοι το δέχθηκαν άλλοι όχι.

Με αυτά τα δεδομένα φτάσαμε στο καλοκαίρι του 1998 περίοδο κατά την οποία παρατηρήθηκε ένα κοκκινωπό χρώμα στο νερό. Τότε ακούστηκαν διάφορες απόψεις και εικασίες ως προς το τι προκαλούσε αυτό το φαινόμενο. Δόθηκαν οδηγίες για να γίνουν αναλύσεις οι οποίες έδειξαν ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα της οξείδωσης του σιδήρου.

Τότε το πρόβλημα μπήκε στις σωστές του διαστάσεις και όλοι άρχισαν να ανησυχούν.

Στις 5/10/1998 έγινε σύσκεψη των Αρμοδίων Τμημάτων για εξέταση του θέματος. Στην σύσκεψη αυτή που το αποτέλεσμα της κοινοποιήθηκε στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, τονίσθηκε η σοβαρότητα του προβλήματος και αποφασίστηκε η λήψη διορθωτικών μέτρων. Αν μετά την λήψη των μέτρων αυτών δεν λυνόταν το πρόβλημα, τότε θα συγκαλείτο νέα σύσκεψη.

Το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου παρουσιαστήκαμε στην Επιτροπή Γεωργίας της Βουλής για να εξηγήσουμε το πρόβλημα μας, κρατώντας στο χέρι μια πλαστική μπουκάλα μισογεμάτη με εκείνο το κοκκινωπό νερό. Την ίδια μέρα και τις αμέσως επόμενες, έγιναν δηλώσεις στα ΜΜΕ και γράφτηκαν άρθρα στις εφημερίδες που τόνιζαν την ακαταλληλότητα του νερού.

Από εκείνη τη στιγμή κανένας Δημότης δεν πίνει το νερό που του παρέχουμε και ούτε θα το ξαναπιεί αφού εμείς οι ίδιοι του είπαμε ότι αυτό είναι ακατάλληλο.

Προσωπικά διαφωνώ με τον τρόπο που παρουσιάστηκε το πρόβλημα, γιατί βρισκω τις δηλώσεις και τα δημοσιεύματα ανακριβή και τείνουν να παραπληροφορήσουν ή να θέσουν το πρόβλημα σε άλλες βάσεις.

Επίσης διαφωνώ ότι το νερό που μας παρέχεται είναι ακατάλληλο και θα προσπαθήσω να καταρρίψω αυτή την άποψη με την παράθεση των πιο κάτω επιστημονικών στοιχείων:

Reverse Osmosis:

Είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται στην Κύπρο για την αφαλάτωση του θαλάσσιου νερού.

Πως λειτουργεί;

Αντλείται θαλάσσιο νερό από συγκεκριμένο βάθος μέσα στη θάλασσα και διοχετεύεται στο σταθμό επεξεργασίας όπου στο πρώτο στάδιο καθαρίζεται από τα ξένα μη διαλυτά σώματα.

Ακολούθως καθαρίζεται από τα διαλυτά στοιχεία όπως άλατα και άλλα. Ο καθαρισμός αυτός γίνεται με την μέθοδο της ώσμωσης που είναι συνδυασμός θερμότητας και πίεσης. Στο στάδιο αυτό, το θαλάσσιο νερό μπαίνει σε δοχείο που είναι χωρισμένο με μεμβράνη της οποίας η χημική σύνθεση είναι τέτοια, όπου σε μια κανονική θέση και πίεση δεν επιτρέπει στο νερό να την διαπεράσει.

Στο ένα μέρος του δοχείου διοχετεύεται καθαρό, απαλλαγμένο από ουσίες νερό και στο άλλο μέρος διοχετεύεται θαλάσσιο νερό. Υπό κανονικές συνθήκες όταν ασκηθεί ωσμωτική πίεση μέσα στο δοχείο, το καθαρό νερό θα διαπεράσει την μεμβράνη και θα αναμιχθεί με το θαλάσσιο νερό.

Στη μέθοδο της Reverse Osmosis ασκείται μεγαλύτερη της ωσμωτικής πίεσης με αποτέλεσμα την αντίστροφη κίνηση . Δηλαδή το θαλάσσιο νερό διαπερνά τη μεμβράνη και κινείται προς το καθαρό νερό. Η μεμβράνη αυτή λόγω της χημικής της σύνθεσης επιτρέπει μόνο στο νερό να την διαπεράσει και κατακρατεί όλα τα άλλα χημικά διαλυτά στοιχεία. Το νερό που διαπερνά την μεμβράνη είναι απαλλαγμένο ουσιωδών χημικών στοιχείων αναγκαίων για τον ανθρώπινο οργανισμό όπως είναι το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Αφού εμπλουτισθεί με τα στοιχεία αυτά χλωριώνεται και αφού περάσει από εργαστηριακό έλεγχο, διοχετεύεται στο υδρευτικό δίκτυο που αποτελείται από σωλήνες κατασκευασμένους  είτε από τσιμέντο είτε από αμίαντο ή και τα δυο μαζί, αλλά και από μεταλλικούς σωλήνες. Μέσα από αυτούς τους σωλήνες φτάνει στις δεξαμενές της Υδατοπρομήθειας  όπου ελέγχεται και από εκεί  διοχετεύεται στον καταναλωτή μέσα από το τοπικό δίκτυο ύδρευσης.

Ο σταθμός αφαλάτωσης είναι ιδιωτικός και λειτουργεί με το οικονομικό σύστημα της αντιπαροχής.

Το κόστος του αφαλατωμένου νερού φτάνει τα 56 σεντς της λίρας ανά κ.μ. Αυτό επιχορηγείται από το κράτος και έτσι πωλείται στον καταναλωτή στη τιμή των 35 σεντς της λίρας ανά κ.μ.

Το ερώτημα είναι γιατί αυτό το νερό να φτάνει στον καταναλωτή κόκκινο και λερωμένο, αφού αυτό φεύγει ολοκάθαρο από τον σταθμό αφαλάτωσης και ελέγχεται στις δεξαμενές της Υδατοπρομήθειας;

Στους επιστήμονες το ερώτημα αυτό είναι πολύ απλό και τους ήταν γνωστό πολύ πιο πριν εφαρμοστεί η αφαλάτωση στην Κύπρο.

Τους λόγους θα τους δούμε πιο κάτω:

Το νερό είναι ένα χημικό στοιχείο (H2O) που αποτελείται από δυο μέρη Υδρογόνου και ένα μέρος Οξυγόνου. Δηλαδή είναι το αποτέλεσμα της ένωσης ενός πολύ εύφλεκτου αερίου με ένα αέριο που στην απουσία του δεν γίνεται καμία καύση.

pH. (power of hydrogen) είναι μια λογαριθμική κλίμακα μέτρησης της οξύτητας των χημικών διαλυμάτων. (συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου)

Το νερό μπορεί να έχει pH. από το 1 μέχρι το 14

Το pH.7 είναι ουδέτερο διάλυμα. Κάτω από 7 είναι όξινο (οξύ) και πάνω από 7 είναι αλκαλικό (βάση).

Το νερό καθώς ρέει μέσα στους μεταλλικούς σωλήνες ηλεκτρολύεται. Με την ηλεκτρόλυση το νερό οξειδώνει τα μέταλλα. Αυξημένη ηλεκτρόλυση παρατηρείται όταν το νερό περνά δια μέσου διαφορετικών μετάλλων. Έτσι, όπου υπάρχουν ενώσεις σιδήρου και χαλκού οξειδώνεται το πιο αδύνατο μέταλλο, δηλαδή ο σίδηρος. Η αυξημένη θερμοκρασία υποβοηθά την οξείδωση, γι΄αυτό παρατηρείται μεγαλύτερη οξείδωση τους καλοκαιρινούς μήνες και σε σωλήνες θαμμένους σε μικρό βάθος. Αυξημένη οξείδωση παρατηρείται στα σημεία όπου είναι ενωμένοι οι μετρητές, οι βρύσες, οι βραστήρες νερού και οι κεντρικές θερμάνσεις.

Στην περίπτωση του αφαλατωμένου νερού το ph. είναι χαμηλό, συνήθως κάτω από το 5 λόγω της μειωμένης ύπαρξης διαλυτών στοιχείων σε αυτό. Όπως είδαμε πιο πριν όταν το ph. ενός διαλύματος είναι χαμηλότερο από το 7 τότε χαρακτηρίζεται ως όξινο. Δηλαδή το νερό είναι ένα μη καυστικό οξύ που όσο πιο καθαρό είναι τόσο πιο δυνατό γίνεται. Αυτός είναι και ο λόγος που το αφαλατωμένο νερό προκαλεί την αυξημένη και γρήγορη οξείδωση των μετάλλων.

Ποια είναι τα σημεία που διαφωνώ με τον τρόπο που παρουσιάσαμε το πρόβλημα του νερού;

1^ον Φαίνεται καθαρά ότι δεν εμπιστευθήκαμε τους αρμόδιους ή οι αρμόδιοι δεν μας έπεισαν. Εμείς θα έπρεπε να ζητήσουμε ανεξάρτητη άποψη πάνω στο θέμα για να ξέρουμε ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα προτού το δημοσιοποιήσουμε.

2^ον Με τον τρόπο που παρουσιάστηκε στα ΜΜΕ είναι σαν να μας παρέχουν κόκκινο, λερωμένο νερό.

3^ον Οι αναλύσεις που έγιναν είναι βασισμένες σε δείγματα νερού που λήφθηκαν από βρύσες που μόλις άνοιξαν, ενώ η σωστή διαδικασία επιβάλλει όπως το δείγμα λαμβάνεται δυο λεπτά μετά το άνοιγμα της βρύσης.

4^ον Το πρόβλημα της οξείδωσης των σωλήνων παρουσιάστηκε ως παροχή ακατάλληλου νερού.

5^ον Το όλο πρόβλημα επιχειρήθηκε να συνδεθεί με ακατάλληλο θαλάσσιο νερό που περιέχει βακτήρια και άλλους παθογόνους οργανισμούς.

6^ον Δεν ενδιαφερθήκαμε να μάθουμε για τους ακριβείς λόγους ύπαρξης του προβλήματος και αυτό φαίνεται από τα δημοσιεύματα όπου κάνουν λόγο για παροχή ακατάλληλου νερού και ότι το pH. είναι συστατικό του νερού.

7^ον Οι Δημότες μας δεν ενημερώθηκαν σωστά για το όλο πρόβλημα.

Τι θα έπρεπε να κάνουμε;

1^ον Να ζητούσαμε ανεξάρτητη άποψη για να ενημερωθούμε σωστά.

2^ον Να ενημερώναμε τους Δημότες μας και να τους καθησυχάζαμε.

3^ον Να συμβουλεύαμε τους Δημότες μας να προμηθεύονταν φίλτρα καθαρισμού του νερού.

4^ον Έπρεπε να το κάνουμε ξεκάθαρο ότι το νερό που τους παρέχουμε είναι κατάλληλο, αλλά το πρόβλημα είναι η οξείδωση των μεταλλικών σωλήνων.

5^ον Να ζητήσουμε συνεχή παροχή νερού γιατί είναι ο μόνος τρόπος για να μειωθεί η οξείδωση και έτσι δεν θα είναι ορατή.

6^ον Να συμβουλέψουμε τους Δημότες μας να αντικαταστήσουν τις μεταλλικές σωλήνες όπου είναι δυνατόν.

7^ον Να αντικατασταθούν όλες οι μεταλλικές σωλήνες του υδρευτικού μας δικτύου.

Κάποιοι ίσως εισηγηθούν την αύξηση του pH. του νερού. Αυτό είναι μια σωστή προσέγγιση γιατί αυτή η αύξηση θα γίνει με την πρόσθεση ασβεστίου στο νερό. Το ασβέστιο σιγά σιγά θα κατακαθίσει στα τοιχώματα των σωλήνων και θα τα καλύψει έτσι που θα τα προστατέψει από την οξείδωση. Δυστυχώς η προσθήκη ασβεστίου θα κάνει το νερό σκληρό και θα δημιουργεί την γνωστή πέτρα που ως συνήθως προσπαθούμε να την απαλλαγούμε γιατί δεν είναι ευεργετική στον ανθρώπινο οργανισμό, συνάμα δημιουργεί προβλήματα στις οικιακές συσκευές.

Από τις ενέργειες μας φαίνεται καθαρά ότι εντοπίσαμε το πρόβλημα όταν το νερό κοκκίνιζε.

Πιο πριν το θεωρούσαμε κατάλληλο γιατί ήταν άχρωμο. Μάλιστα στα εγκαίνια του σταθμού αφαλάτωσης πίναμε νερό στην υγειά μας.

Ουδέποτε μας απασχόλησε το γεγονός ότι το νερό ρέει μέσα σε σωλήνες αμιάντου με κίνδυνο να παρασύρει ίχνη του άκρος καρκινογόνου αυτού υλικού. Ουδέποτε ασχοληθήκαμε με επικίνδυνα στοιχεία όπως τα νιτρίδια, απλά γιατί το νερό ήταν άχρωμο άρα και καθαρό κατά την αντίληψη μας.

Ο μόνος τρόπος για να κρατηθεί το νερό άχρωμο άρα και κατάλληλο είναι η συνεχής ροή του μέσα στους σωλήνες.

Η χρήση αφαλατωμένου νερού είναι πορεία χωρίς επιστροφή και θα πρέπει να κάνουμε το παν δυνατό για να το εμπιστευθούν οι Δημότες μας.

Η υγεία του ανθρώπου είναι ένα πολύ λεπτό θέμα, γι΄αυτό τέτοια θέματα θα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε με μεγάλη προσοχή και σοβαρότητα, όπως σωστά είχε παρατηρηθεί και στην σύσκεψη της 5^ης Οκτωβρίου 1998.

Τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω δεν αποτελούν μομφή, αλλά τροφή για προβληματισμό.

Με εμπιστοσύνη

Προς την Δήμαρχο

Και τα Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.

Βίκτωρ Καραγιάννης.

Υ.Γ

Πέρασαν 19 χρόνια από τότε και το πρόβλημα παραμένει, αλλά συνεχίζω να πιστεύω πως το νερό της Υδατοπρομήθειας είναι το πιο ασφαλές και κατάλληλο, ας είναι και αφαλατωμένο.