Για τη Δερύνεια και την Κύπρο!

Ο Άγιος Γεώργιος της Δερύνειας: Το Παλίμψηστο της Ιστορίας 23 Απριλίου 2026 – Ημέρα της Εορτής Ο ανοιξιάτικος ήλιος της Δερύνειας φώτιζε τις λαξευμένες πέτρες του ναού, καθώς ο Ανδρέας και η Ελένη πλησίαζαν την είσοδο. Για τους περισσότερους, η σημερινή γιορτή ήταν μια θρησκευτική παράδοση. Για τους δύο φίλους, οπλισμένους με τη νέα διεπιστημονική μελέτη, ήταν μια κατάδυση σε ένα αρχιτεκτονικό παλίμψηστο οκτώ αιώνων. I . Η Εξωτερική Στρωματογραφία: Μια Δομή που Αναπνέει Στάθηκαν αρχικά στην ανατολική πλευρά. «Κοίταξε την πολυγωνική αψίδα του ιερού», παρατήρησε η Ελένη. «Είναι η σφραγίδα της Ύστερης Βυζαντινής περιόδου. Αυτός ο πυρήνας του 15ου αιώνα είναι η καρδιά του ναού». Προχωρώντας προς τα δυτικά, ο Ανδρέας έδειξε τις ενώσεις στη λιθοδομή. «Εδώ είναι που ο ναός μεγάλωσε για να χωρέσει την κοινότητα. Κατά την Οθωμανική περίοδο , το κτίριο επεκτάθηκε δύο διαδοχικές φορές προς τη δύση. Είναι συγκλονιστικό πώς οι τεχνίτες της Τουρκοκρατίας προσπάθησαν να δέσουν τη νέα λιθο...

Οι Καλύφες της Λαμπρής:Στο Αλώνι της Αγάπης, της Χαράς και της Πίστης Οι Αρχιτέκτονες της Παράδοσης Η άνοιξη του 1905 βρήκε τη Δερύνεια λουσμένη σε ένα φως που έμοιαζε να πηγάζει από την ίδια την ελπίδα. Σε ένα χωριό 80 πέτρινων σπιτιών και 450 ψυχών, η ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Μοδέστου είχε φέρει έναν πρωτόγνωρο αναβρασμό. Όμως, το πραγματικό «βασίλειο» της ημέρας δεν βρισκόταν μέσα στον ναό, αλλά ακριβώς δίπλα: στο παλιό αλώνι, που είχε καθαριστεί σχολαστικά από την κοπριά για να υποδεχτεί τη νεολαία. Εκεί, μακριά από τη σοβαροφάνεια των μεγάλων που παρακολουθούσαν «στραβά» από το καφενείο, οι έφηβοι είχαν στήσει τη δική τους επανάσταση. Ο Γιαννής και ο Ττοουλής, με τα χέρια λερωμένα από το χώμα και την ψάθα, πάλευαν με τα σχοινιά πάνω στα δοκάρια. — «Σφίξε το σχοινί πάνω στο δοκάρι, Γιαννή!» φώναζε ο Ττοουλής, σκουπίζοντας τη σκόνη και τον ιδρώτα από το πρόσωπό του. «Να μην μας έρθει η καλύφη στο κεφάλι την ώρα που θα παίζει το βιολί!» — «Έννοια σου, ρε!» απαντούσ...

Το Βάψιμο των Αυγών: «Μια Ιεροτελεστία Μνήμης στην Κουζίνα της Μαρούλλας» Η Ιερή Σιωπή της Κοκκινοπέφτης Ο ήλιος δεν είχε ανατείλει ακόμη πάνω από τον κάμπο του χωριού μας, αλλά η κουζίνα της γιαγιάς Μαρούλλας ήταν ήδη το κέντρο του κόσμου. Μέσα επικρατούσε μια ιερή σιωπή· εκείνη η βαριά, σχεδόν ψηλαφητή ησυχία της Μεγάλης Πέμπτης, που δεν ήταν απουσία ήχου, αλλά παρουσία δέους. . Στην Κύπρο τη λέμε Κοκκινοπέφτη , γιατί η μέρα βάφεται με το χρώμα της θυσίας. «Ελάτε παιδιά, πλησιάστε. Έλα Θωμά, έλα Μαρία, πλησιάστε Έμιλι, Δαμιανέ», φώναξε η γιαγιά στα εγγονάκια της και η φωνή της ακούστηκε σαν προσευχή. «Σήμερα δεν μιλάμε πολύ. Σήμερα η καρδιά μας είναι σταυρωμένη. Σήμερα η φύση δανείζει το αίμα της στην Ελπίδα Η Προετοιμασία: Το Σώμα του Χριστού Στο παλιό πέτρινο πεζούλι, τα «χωρκάτικα» αυγά περίμεναν μέσα στα ψάθινα πανέρια. Ήταν αυγά από τις κότες της αυλής, ελευθέρας βοσκής, με κέλυφος σκληρό σαν πέτρα. «Βλέπετε;» είπε η κυρά Μαρούλλα, χαϊδεύοντας ένα αυγό με τα ροζιασμένα...

Ο Λάζαρος ο «Δίμιτος» ο «Κοτσινοπεθύμητος» στην Κυπριακή Παράδοση Λατρεία, Λαογραφία και Τελετουργικά Δρώμενα στην Κυπριακή Ύπαιθρο (Εστίαση στις περιοχές Αμμοχώστου, Μεσαορίας και Λάρνακας)   ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία αποτελεί μια συστηματική διερεύνηση και καταγραφή του πολυδιάστατου λατρευτικού και εθιμοτυπικού πλαισίου του Σαββάτου του Λαζάρου στην Κύπρο. Μέσα από τη φιλολογική και γλωσσική ανάλυση των παραδοσιακών κειμένων της προφορικής παράδοσης, εξετάζεται η μετάβαση από τη θρησκευτική αφήγηση στη λαϊκή δράση, αναδεικνύοντας τη σύνδεση του Αγίου με την αναγέννηση της φύσης, την αγροτική παραγωγή και τη γεωμορφολογία του νησιού (Αλυκές). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επαρχίες Αμμοχώστου και Λάρνακας, όπου η τιμή προς τον «Δίμιτο» Επίσκοπο του νησιού προσλαμβάνει μοναδικά χαρακτηριστικά. Αναλύονται διεξοδικά τα κάλαντα, η ανθρωπόμορφη αρτοποιία («Λαζαρούδια»), καθώς και το έθιμο της αναπαράστασης της Έγερσης, το οποίο προσεγγίζεται ως μια μορφή πρώιμου λαϊκού θεάτρ...