Ο «ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΣ» ΜΟΥ ΑΝΑΔΕΙΞΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΜΙΑΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.
Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την θεατρική παράσταση «Ο Αγνοούμενος» που ανεβάστηκε στο Δημοτικό Αμφιθέατρο της Δερύνειας.
Ήταν μια πάρα πολύ καλή παράσταση με εξαιρετικό σενάριο και θαυμάσια παρουσίαση από συμπατριώτες μας Τουρκόφωνους ταλαντούχους ηθοποιούς. Θερμά συγχαρητήρια σε όλους.
Η παράσταση αυτή ανάδειξε σε μένα, αλλά πιθανόν και σε άλλους θεατές, ένα τεράστιο πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα και έγκαιρα σημαίνει πολύ πιο πριν από μια πιθανή λύση του κυπριακού προβλήματος.
Το πρόβλημα που έχει αναδείξει η παράσταση είναι αυτό της γλώσσας.
Χρειαζόμαστε μια κοινή γλώσσα επικοινωνίας, όχι μια τρίτη γλώσσα, αλλά μια δική μας κοινή γλώσσα.
Για να στηρίξω την άποψη μου αυτή, θα χρησιμοποιήσω κάποιες ενδεικτικές γλωσσικές αδυναμίες που εντόπισα κατά την διάρκεια της παρουσίας μου στο αμφιθέατρο.
Αρχικά άκουγα συμπατριώτες ελληνόφωνους και τουρκόφωνους να επικοινωνούν μεταξύ τους στην αγγλική, επιστρατεύοντας όσα αγγλικά ήξερε ο καθένας. Στην καθημερινότητα και στην τριβή της ζωής αυτό συχνά δημιουργεί πρόβλημα επικοινωνίας και εύκολα προκύπτουν παρεξηγήσεις. Παραδείγματα τέτοια πάμπολλα.
Αργότερα στις προσφωνήσεις η εκπρόσωπος της UNDP Act ενώ μιλούσε άψογα αγγλικά με αμερικανική προφορά, δεν μπόρεσε να αρθρώσει την ομολογουμένως δύσκολη λέξη entrepreneurship (επιχειρηματικότητα) όχι γιατί της ήταν άγνωστη αλλά πολύ πιθανόν γιατί είναι μια λέξη που μάλλον δεν χρησιμοποιεί συχνά στην καθημερινότητα της αφού η αγγλική δεν είναι η μητρική της γλώσσα.
Στην προσφώνηση του ο Δήμαρχος μιλώντας με άνεση τα αγγλικά, αποκάλεσε τους παρευρισκόμενους τουρκόφωνους συμπατριώτες μας friends, φίλους δηλαδή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι τουρκόφωνοι συμπατριώτες μας είναι compatriots, συμπατριώτες δηλαδή. Γιατί φίλος μπορεί να είναι οποιοσδήποτε ασχέτως καταγωγής.
Η παράσταση ήταν στην Τουρκική γλώσσα και για τους ελληνόφωνες υπήρχαν υπέρτιτλοι (υπότιτλοι) στην ελληνική και στην αγγλική.
Διάβαζα τους υπέρτιτλους στην ελληνική και συνεχώς διαπίστωνα πως η μετάφραση έγινε λέξη προς λέξη και όχι απόδοση του διαλόγου στα ελληνικά. Αυτό μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί στις εκφράσεις, δηλαδή σε μια λέξη ή πρόταση που χρησιμοποιείται σε μια γλώσσα ή διάλεκτο αλλά χάνει την σημασία και την δυναμική της αν μεταφραστεί λέξη προς λέξη, άρα εκεί θα πρέπει να αναζητηθεί μια ανάλογη ή παρόμοια έκφραση που χρησιμοποιείται στην γλώσσα στην οποία γίνεται η μετάφραση. Τα παραδείγματα εκεί ήταν πολλά, αλλά ένα που θυμάμαι είναι λέξη «πορνόσπορος» στην περίπτωση αυτή η σωστή έκφραση είναι «γιος της πουτάνας» γιατί σε εμάς το «πορνόσπορος» δεν λέει τίποτα αφού δεν είναι λέξη που την έχουμε στο λεξιλόγιο μας.
Σε κάποια φάση της παράστασης άρχισα να διαβάζω τους αγγλικούς υπέρτιτλους αφού θεώρησα πως εκεί θα έγινε καλύτερη δουλειά. Με την πρώτη ανάγνωση διάβασα victor/……(μια τουρκική λέξη δίπλα στο victor την οποία δεν συγκράτησα) εκεί κατάλαβα πως ακόμα και στην αγγλική δεν βρήκαν την κατάλληλη λέξη και θεώρησαν πρέπων να προβάλουν μιαν αγγλική λέξη μαζί με την τουρκική όπως ήταν στον διάλογο, αφήνοντας τον θεατή να προσπαθεί να επιλέξει ο ίδιος την λέξη με την σωστή απόδοση του διαλόγου που μετάφραζε.
Ακόμα και έτσι να ήταν, στην αγγλική δεν υπάρχει έκφραση victor δηλαδή δεν θα πούμε victor τον νικητή. Υπάρχουν οι λέξεις victory, victorious, και το όνομα Victor.Το victor ως λέξη είναι αρχαΐζουν και το συναντούμε μόνο στα λεξικά, δεν χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη. Αν θέλουμε να πούμε νικητής τότε ανάλογα με την περίπτωση επιλέγουμε τις λέξεις winner, champion, victorious.
Με τα πιο πάνω παραδείγματα (παρατηρήσεις), δεν προσπαθώ να μειώσω την εκδήλωση ή τους συντελεστές της αλλά να αναδείξω την ανάγκη αναζήτησης κοινής γλώσσας επικοινωνίας.
Πως θα γίνει αυτό; Είναι πολύ απλό.
Θα πρέπει μέσα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης να προωθηθεί η ιδέα ώστε, οι δυο μητρικές γλώσσες να μπουν από τώρα στα σχολεία των δυο κοινοτήτων, και να διδάσκονται ως μητρικές γλώσσες σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού μας συστήματος.
Στα αρχικά στάδια οι άνθρωποι θα χρησιμοποιούν την μητρική τους γλώσσα στο σπίτι και την ανάλογη γλώσσα στην καθημερινότητα τους, μερικές φορές ίσως μιλούν και ανάμικτα. Με την παρέλευση του χρόνου όμως, μια από τις δυο γλώσσες θα επικρατήσει της άλλης και έτσι η ίδια η ζωή θα δημιουργήσει την κοινή γλώσσα των κυπρίων όπως είχε γίνει στην Αμερική όπου διαφορετικοί άνθρωποι από διαφορετικές εθνότητες σκέπτονται και μιλούν στα αγγλικά.
Στο παράδειγμα της Ελβετίας όπου υπάρχει διαφορετική μητρική γλώσσα σε κάθε «ομοσπονδιακό κρατίδιο» οι άνθρωποι δεν έχουν κανένα γλωσσικό πρόβλημα επικοινωνίας, γιατί διδάσκονται στο σχολείο τις επίσημες γλώσσες του κεντρικού κράτους. Πάνω από όλα βέβαια, σκέπτονται, νοιώθουν και λειτουργούν ως Ελβετοί και δεν βλέπουν την γλώσσα ως εργαλείο διαχωρισμού.
Έτσι και εμείς λοιπόν, αν ονειρευόμαστε μια κοινή πατρίδα, ας συμπεριλάβουμε στο όνειρο μας και μια κοινή γλώσσα επικοινωνίας για να μπορούμε να βλέπουμε όνειρα γλυκά και όχι εφιάλτες.
Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την θεατρική παράσταση «Ο Αγνοούμενος» που ανεβάστηκε στο Δημοτικό Αμφιθέατρο της Δερύνειας.
Ήταν μια πάρα πολύ καλή παράσταση με εξαιρετικό σενάριο και θαυμάσια παρουσίαση από συμπατριώτες μας Τουρκόφωνους ταλαντούχους ηθοποιούς. Θερμά συγχαρητήρια σε όλους.
Η παράσταση αυτή ανάδειξε σε μένα, αλλά πιθανόν και σε άλλους θεατές, ένα τεράστιο πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα και έγκαιρα σημαίνει πολύ πιο πριν από μια πιθανή λύση του κυπριακού προβλήματος.
Το πρόβλημα που έχει αναδείξει η παράσταση είναι αυτό της γλώσσας.
Για να στηρίξω την άποψη μου αυτή, θα χρησιμοποιήσω κάποιες ενδεικτικές γλωσσικές αδυναμίες που εντόπισα κατά την διάρκεια της παρουσίας μου στο αμφιθέατρο.
Αρχικά άκουγα συμπατριώτες ελληνόφωνους και τουρκόφωνους να επικοινωνούν μεταξύ τους στην αγγλική, επιστρατεύοντας όσα αγγλικά ήξερε ο καθένας. Στην καθημερινότητα και στην τριβή της ζωής αυτό συχνά δημιουργεί πρόβλημα επικοινωνίας και εύκολα προκύπτουν παρεξηγήσεις. Παραδείγματα τέτοια πάμπολλα.
Αργότερα στις προσφωνήσεις η εκπρόσωπος της UNDP Act ενώ μιλούσε άψογα αγγλικά με αμερικανική προφορά, δεν μπόρεσε να αρθρώσει την ομολογουμένως δύσκολη λέξη entrepreneurship (επιχειρηματικότητα) όχι γιατί της ήταν άγνωστη αλλά πολύ πιθανόν γιατί είναι μια λέξη που μάλλον δεν χρησιμοποιεί συχνά στην καθημερινότητα της αφού η αγγλική δεν είναι η μητρική της γλώσσα.
Στην προσφώνηση του ο Δήμαρχος μιλώντας με άνεση τα αγγλικά, αποκάλεσε τους παρευρισκόμενους τουρκόφωνους συμπατριώτες μας friends, φίλους δηλαδή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι τουρκόφωνοι συμπατριώτες μας είναι compatriots, συμπατριώτες δηλαδή. Γιατί φίλος μπορεί να είναι οποιοσδήποτε ασχέτως καταγωγής.
Η παράσταση ήταν στην Τουρκική γλώσσα και για τους ελληνόφωνες υπήρχαν υπέρτιτλοι (υπότιτλοι) στην ελληνική και στην αγγλική.
Διάβαζα τους υπέρτιτλους στην ελληνική και συνεχώς διαπίστωνα πως η μετάφραση έγινε λέξη προς λέξη και όχι απόδοση του διαλόγου στα ελληνικά. Αυτό μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί στις εκφράσεις, δηλαδή σε μια λέξη ή πρόταση που χρησιμοποιείται σε μια γλώσσα ή διάλεκτο αλλά χάνει την σημασία και την δυναμική της αν μεταφραστεί λέξη προς λέξη, άρα εκεί θα πρέπει να αναζητηθεί μια ανάλογη ή παρόμοια έκφραση που χρησιμοποιείται στην γλώσσα στην οποία γίνεται η μετάφραση. Τα παραδείγματα εκεί ήταν πολλά, αλλά ένα που θυμάμαι είναι λέξη «πορνόσπορος» στην περίπτωση αυτή η σωστή έκφραση είναι «γιος της πουτάνας» γιατί σε εμάς το «πορνόσπορος» δεν λέει τίποτα αφού δεν είναι λέξη που την έχουμε στο λεξιλόγιο μας.
Σε κάποια φάση της παράστασης άρχισα να διαβάζω τους αγγλικούς υπέρτιτλους αφού θεώρησα πως εκεί θα έγινε καλύτερη δουλειά. Με την πρώτη ανάγνωση διάβασα victor/……(μια τουρκική λέξη δίπλα στο victor την οποία δεν συγκράτησα) εκεί κατάλαβα πως ακόμα και στην αγγλική δεν βρήκαν την κατάλληλη λέξη και θεώρησαν πρέπων να προβάλουν μιαν αγγλική λέξη μαζί με την τουρκική όπως ήταν στον διάλογο, αφήνοντας τον θεατή να προσπαθεί να επιλέξει ο ίδιος την λέξη με την σωστή απόδοση του διαλόγου που μετάφραζε.
Ακόμα και έτσι να ήταν, στην αγγλική δεν υπάρχει έκφραση victor δηλαδή δεν θα πούμε victor τον νικητή. Υπάρχουν οι λέξεις victory, victorious, και το όνομα Victor.Το victor ως λέξη είναι αρχαΐζουν και το συναντούμε μόνο στα λεξικά, δεν χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη. Αν θέλουμε να πούμε νικητής τότε ανάλογα με την περίπτωση επιλέγουμε τις λέξεις winner, champion, victorious.
Με τα πιο πάνω παραδείγματα (παρατηρήσεις), δεν προσπαθώ να μειώσω την εκδήλωση ή τους συντελεστές της αλλά να αναδείξω την ανάγκη αναζήτησης κοινής γλώσσας επικοινωνίας.
Πως θα γίνει αυτό; Είναι πολύ απλό.
Θα πρέπει μέσα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης να προωθηθεί η ιδέα ώστε, οι δυο μητρικές γλώσσες να μπουν από τώρα στα σχολεία των δυο κοινοτήτων, και να διδάσκονται ως μητρικές γλώσσες σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού μας συστήματος.
Στα αρχικά στάδια οι άνθρωποι θα χρησιμοποιούν την μητρική τους γλώσσα στο σπίτι και την ανάλογη γλώσσα στην καθημερινότητα τους, μερικές φορές ίσως μιλούν και ανάμικτα. Με την παρέλευση του χρόνου όμως, μια από τις δυο γλώσσες θα επικρατήσει της άλλης και έτσι η ίδια η ζωή θα δημιουργήσει την κοινή γλώσσα των κυπρίων όπως είχε γίνει στην Αμερική όπου διαφορετικοί άνθρωποι από διαφορετικές εθνότητες σκέπτονται και μιλούν στα αγγλικά.
Στο παράδειγμα της Ελβετίας όπου υπάρχει διαφορετική μητρική γλώσσα σε κάθε «ομοσπονδιακό κρατίδιο» οι άνθρωποι δεν έχουν κανένα γλωσσικό πρόβλημα επικοινωνίας, γιατί διδάσκονται στο σχολείο τις επίσημες γλώσσες του κεντρικού κράτους. Πάνω από όλα βέβαια, σκέπτονται, νοιώθουν και λειτουργούν ως Ελβετοί και δεν βλέπουν την γλώσσα ως εργαλείο διαχωρισμού.
Έτσι και εμείς λοιπόν, αν ονειρευόμαστε μια κοινή πατρίδα, ας συμπεριλάβουμε στο όνειρο μας και μια κοινή γλώσσα επικοινωνίας για να μπορούμε να βλέπουμε όνειρα γλυκά και όχι εφιάλτες.
Comments
Post a Comment