Η Ελένη της Ορεινής και του Τακτακαλά!

 

Η αντιφασίστας μάνα και ο «πραξικοπηματίας» γιος.

Κάπου στα μέσα του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα, γεννήθηκε η Ελένη σε ένα απομακρυσμένο χωριουδάκι της Ορεινής Λευκωσίας.

Η φτώχια του χωριού την έφεραν από παιδί στην Λευκωσία, εσώκλειστη υπηρέτρια σε σπίτι μεγαλοαστών της πρωτεύουσας.

Η Ελένη ήταν «δούλα» όπως αποκαλούσαν τις οικιακές βοηθούς της εποχής εκείνης.

Η φτώχια του χωριού και τα βιώματα της πόλης, δεν της άφηναν περιθώρια επιλογής ιδεολογίας. Γεννήθηκε για να είναι βιωματικά αριστερή και ενεργό μέλος του Λαϊκού Κινήματος της εποχής της.

Η Ελένη αγαπούσε την Κύπρο όσο και την Ελλάδα, με το ίδιο πάθος αγαπούσε και την Δημοκρατία και ήταν δηλωμένη πολέμιος της κάθε μορφής καταπίεσης και Φασισμού.

Πάνω στο άνθος της νιότης της, ο Χιτλεροφασισμός εισβάλλει στην αγαπημένη της Ελλάδα. Χωρίς δεύτερη σκέψη και αναστολές, η Ελένη κατατάγεται ως εθελόντρια στο Κυπριακό Σύνταγμα του Αγγλικού Στρατού, με σκοπό την καταπολέμηση του Φασισμού και την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Η τύχη δεν της επέτρεψε να φτάσει μέχρι εκεί. Υπηρέτησε από βοηθητικές θέσεις τις συμμαχικές δυνάμεις στην Αιγύπτο.

Εκεί γνώρισε τον νεαρό Χαράλαμπο. Εθελοντής και εκείνος από την «Μικρή Μόσχα» της Σολιάς.

Ιδεολόγος και καλός πατριώτης, που ασπαζόταν τα ίδια ιδανικά με την Ελένη. Εκείνα τους τα κοινά,   τους έφεραν κοντά τον ένα με τον άλλο και αγαπήθηκαν.

Με το τελός του πολέμου, βετεράνοι και οι δυο, παντρεύτηκαν και έκαναν το δικό τους σπιτικό, μέσα στα στενά δρομάκια στις ήσυχες γειτονιές του Τακτακαλά στην Λευκωσία.

Ο Χαράλαμπος δραστηριοποιήθηκε στο Εργατικό Κίνημα και ήταν δραστήριο μέλος της ΠΕΟ, συμμετέχοντας ενεργά σε διάφορες δράσεις και εκδηλώσεις, Απεργίες, Διαδηλώσεις, Συγκεντρώσεις και Ακτίβ.

Ακολουθώντας την γραμμή του ΑΚΕΛ, συμμετείχε ενεργά στην παρότρυνση του κόσμου για συμμετοχή στο Ενωτικό Δημοψήφισμα του 1950. Από εκείνη την δράση, είχε να καυχιέται ότι, έπεισε κάποιον Τουρκοκύπριο για να ψηφίσει υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα.

Αργότερα, στην διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ σε μια διαδήλωση της ΠΕΟ στην Λευκωσία, οι Άγγλοι έσπασαν ένα ρόπαλο πάνω στο κεφάλι του Χαράλαμπου. Το σπασμένο ρόπαλο φυλάγεται ως έκθεμα μεγάλης σημασίας στο Μουσείο της ΠΕΟ.

Σε όλες τις δράσεις του, τον Χαράλαμπο ακολουθούσε και η δυναμική σύζυγος του Ελένη.

Οι ιδεολόγοι αυτοί άνθρωποι απέκτησαν έξι παιδιά, δυο κόρες και τέσσερεις γιούς που παρά την φτώχια και τις δυσκολίες της ζωής, κατάφεραν να τα μορφώσουν, αλλά και να τα γαλουχήσουν στα δικά τους ιδανικά και ιδεολογία.

Ο μικρότερος γιος, ο Τάκης, είχε καταγεί στον στρατό μετά την αποπεράτωση των σπουδών του και σε ηλικία 22 ετών.

Επιλέγηκε να υπηρετήσει στις Δυνάμεις Καταδρομών αλλά, παρά την μόρφωση του και την ωριμότητα που του πρόσδιδε η ηλικία του, εκείνο το «Αριστερός χωρίς Δράση» που κοσμούσε τον φάκελο του, ήταν απαγορευτικό για κάποιο βαθμό ή αξίωμα.

Με την ένταξη του στην Μοίρα, τοποθετήθηκε σε ένα από τα γραφεία του στρατοπέδου, όπου υπηρέτησε για μερικούς μήνες.

Στον ελεύθερο του χρόνο, συνομιλούσε με τους συναδέλφους του Καταδρομείς, αλλά λόγω μόρφωσης φαίνεται να μιλούσε πιο πολύ από ότι έπρεπε.

Μετά από εξι μήνες υπηρεσία, ένα παγωμένο απόγευμα του Γενάρη του 1974, σε μια από εκείνες τις συζητήσεις με θέμα το «φάγωμα του Μούσκου» και για το «επάναγγες πραξικόπημα» ο Τάκης είπε στους συναδέλφους του καταδρομείς: Αν γίνει πραξικόπημα θα έρθουν οι Τούρκοι.

Το επόμενο πρωί, απάλλαξαν τον Τάκη από τα γραφειακά του καθήκοντα και τον έστειλαν μετάθεση σε άλλη Μοίρα.

Αμέσως μετά την ενσωμάτωση του στην νέα του μονάδα, ο Τάκης στάλθηκε να εργαστεί στο εργοτάξιο μακριά από την Μοίρα.

Ο Τάκης επέστρεψε στην μονάδα του το Πάσχα του 1974 και εκεί που άρχισε να γνωρίζεται με τους νέους του συναδέλφους, έκανε και πάλι το θαύμα του, αφού σε συζήτηση μαζί τους, είπε: θα κάνουμε πραξικόπημα και θα φάμε τον Μακάριο, αλλά τους Τούρκους ποιος θα τους σταματήσει;

Την επόμενη μέρα το πρωί, στην σύνταξη Λόχου, ο λοχαγός ανακοίνωσε στους καταδρομείς του πως: ο πιο μορφωμένος του Λόχου είναι ανθενωτικός.

Από εκείνη την στιγμή άρχιζε το μαρτύριο του Τάκη. Κόλλημα από όλους και πειθαρχείο στον ελεύθερο του χρόνο. Τρείς μήνες πειθαρχείο ήταν το αποτέλεσμα της προφητικής ώριμης δήλωσης του.

Το πρωί της 15^ης Ιουλίου ο Τάκης είχε τραβηχτεί στην άκρη και μαζί με πέντε-έξι ύποπτους «ανθενωτικούς» στάλθηκε σε κάποιο ύψωμα έξω από την Λευκωσία, για να επιτηρεί τον δρόμο Λευκωσίας – Λεμεσού.

Η υπόλοιπη Μοίρα, αφού πρώτα έκλεισαν στο πειθαρχείο δυο-τρεις «επικίνδυνους» αναχώρησαν με προορισμό την Λευκωσία και με διαταγή να σκοτώσουν τον Μακάριο.

Ακούγοντας την είδηση για πραξικόπημα, η Ελένη σηκώθηκε εξαγριωμένη, φωνάζοντας στα παιδιά της που εκείνη την ώρα βρίσκονταν μαζί της στο σπίτι: έκανα τέσσερεις γιούς και δεν βρέθηκε ένας να πάει να πολεμήσει τους φασίστες.

Ο Φιλής, ο μεγαλύτερος της γιος, απάντησε: Μάνα, ο Τάκης μας είναι Λοκατζής και μάλλον θα είναι και εκείνος εκεί.

Η Ελένη δεν συγκινήθηκε από τα λόγια του Φιλή της και έξαλλη αποκρίθηκε με θυμό:

«Να πάτε να πολεμήσετε τους φασίστες και αν είναι και ο Τάκης μαζί τους, να του δώσετε και εκείνου από πάνω»

Ευτυχώς ο Τάκης δεν ήταν μαζί τους στην «επιχείρηση Νίκη»

Την Παρασκευή το απόγευμα, ο Φιλής πήρε κλήση για επιστράτευση.

Η Ελένη ψύχραιμη ετοίμασε τα πράγματα του και αποχαιρετώντας τον, του είπε με ύφος αυστηρό: αν αύριο γίνει πόλεμος, τις πρώτες σφαίρες να τις ρίξεις στους φασίστες.

Το επόμενο πρωί ήχησε συναγερμός πολέμου. Οι Τούρκοι πάτησαν πόδι στην Κύπρο, όπως σωστά μάντευε ο Τάκης μερικούς μήνες πριν, αλλά και η Ελένη το προηγούμενο βράδυ.

Το σπίτι του Χαράλαμπου και της Ελένης έγινε φυλάκιο, μπήκαν μέσα στρατιώτες με διαταγή να κρατήσουν την γραμμή στην περιοχή του Αγίου Κασσιανού.

Ο Χαράλαμπος και η Ελένη, βετεράνοι πολέμου και οι δυο, έμειναν μαζί με τους στρατιώτες φροντίζοντας τους, ενώ στη διάρκεια της μάχης, τους γέμιζαν τις γεμιστήρες με φυσίγγια.

Ο Χαράλαμπος και η Ελένη εγκατέληψαν την περιοχή μετά την δεύτερη φάση της Τούρκικης εισβολής, όταν το σπίτι τους επιτάχθηκε για σκοπούς στέγασης της Εθνικής Φρουράς.

Ο Χαράλαμπος και η Ελένη έζησαν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους με τον πόνο και την απογοήτευση γιατί οι φασίστες ενταφίασαν μια για πάντα τον πόθο της Ένωσης.

Ο Χαράλαμπος και η Ελένη πέθαναν προσμένοντας την επιστροφή του αγνοούμενου γαμπρού τους, συζύγου της κόρης τους.

Ο Τάκης σήμερα δεν έχει όνομα, για όσους δεν τον γνωρίζουν, είναι ο πραξικοπηματίας.

Εκ πεποιθήσεως πραξικοπηματίες υπήρξαν οι πολλοί, μερικοί μάλιστα συνεχίζουν να ασπάζονται τις ίδιες με τότε ιδέες, χωρίς καμιά ένδειξη έστω και ίχνους μεταμέλειας.

Ο Τάκης δεν θα μπορούσε να λογιστεί ως τέτοιος και σαν τον Τάκη μερικοί ακόμα.

Βίκτωρ Καραγιάννης